مسائل‌ زبان‌ و خط فارسي‌ در ذخيره‌‌سازي و بازيابي‌ اطلاعات

فصلنامه اطلاع رساني. دوره 17، شماره 1و 2

نوشته: ليلا مرتضائي‌
عضو هيأت‌ علمي‌ مركز اطلاعات‌ و مدارك‌ علمي‌ ايران‌

 

چكيده
بانك‌هاي‌ اطلاعاتي‌ فارسي‌، پيش‌ از آن‌ كه‌ فرهنگستان‌ زبان‌ معيارهاي‌ لازم‌ را براي‌كاربرد اصطلاحات‌ علمي‌ و رسم‌الخط فارسي‌ تعيين‌ كند شكل‌ گرفتند. مجريان‌بانك‌هاي‌ اطلاعاتي‌ و نمايه‌سازان‌، خواسته‌ يا ناخواسته‌ ـ با مسائل‌ واژه‌ گزيني‌ و جنبه‌هايي‌ از زبانشناسي‌ درگير شدند. در كار واژه‌ گزيني‌، اطلاع‌‌رسانان‌ ـ به‌ لحاظ ماهيت‌ حرفه‌خود ـ واژه‌هاي‌ رايج‌ در جامعه‌ توليدكنندگان‌ و استفاده‌ كنندگان‌ از اطلاعات‌ را مد نظردارند و خود را مجاز به‌ واژه‌سازي‌ و اعمال‌ سليقه‌ نمي‌دانند. واژه‌هاي‌ تازه‌ ساخت‌ نيز تازماني‌ كه‌ در جامعه‌ مقبوليت‌ لازم‌ را به‌ دست‌ نياورده‌ باشند و در مدارك‌ به‌ كرات‌ ديده ‌نشوند، در نظام‌هاي‌ ذخيره‌ و بازيابي‌ اطلاعات‌ يا ظاهر نمي‌شوند و يا ميهمان‌ چندروزه‌اند. بخش‌ قابل‌ توجهي‌ از مشكلات‌ نمايه‌‌سازان‌ از رواج‌ و كاربرد واژه‌ ناشي‌ مي‌شود.متخصصان‌ براي‌ يك‌ مفهوم‌ واحد اصطلاحات‌ متفاوت‌ به‌ كار مي‌برند. حتي‌ متخصصاني‌كه‌ در يك‌ رشته‌ و در يك‌ جامعه‌ كوچك‌ كار مي‌كنند خود را ملزم‌ به‌ هماهنگي‌ در كاربرد واژه‌هاي‌ تخصصي‌ نمي‌بينند. به‌ علاوه‌ براي‌ بسياري‌ از اصطلاح‌هاي‌ وارداتي‌ معادل‌هاي ‌متفاوت‌ در زبان‌ فارسي‌ وجود دارد كه‌ در مواردي‌ همه‌، كم‌ و بيش‌، به‌ يك‌ اندازه‌ كاربرد دارند. اين‌ گونه‌ مطالب‌ به‌ علاوه‌ مسائل‌ رسم‌الخط فارسي‌، آوانويسي اسامي‌ عناصر وتركيبات‌ شيميائي‌، سرواژه‌ها و كوته‌‌نوشته‌ها سبب‌ شده‌ است‌ تا ذخيره‌ اطلاعات‌ به‌ زبان‌فارسي‌ با كندي‌ صورت‌ گيرد و جستجو و بازيابي‌ كارايي‌ مطلوب‌ را نداشته‌ باشد.
در اين‌ مقاله‌ سعي‌ خواهد شد نمونه‌ هايي‌ از تجربه‌هاي‌ واژه‌ گزيني‌ در ذخيره ‌اطلاعات‌ ارائه‌ شود تا با‌ توجه‌ به‌ آنها، شاهد تسريع‌ و تسهيل‌ ذخيره‌ و بازيابي ‌اطلاعات‌ به‌ زبان‌ فارسي‌ باشيم‌.

كليدواژه‌ها: بانك‌هاي اطلاعاتي/ زبان فارسي/ رسم‌الخط فارسي/ ذخيره و بازيابي اطلاعات
 

 Abstract (English)

          Zip    

  PDF

HTML   


 فصلنامه علوم اطلاع رساني(دوره 17)      متن کامل(مقالات)       صفحه اصلي